Pielęgniczka Ramireza

Pielęgniczka Ramireza ryba dla każdego

Pielęgniczka ramireza (Mikrogeophagus ramirezi) to popularna, niewielka, lecz pięknie ubarwiona i ciekawie usposobiona ryba akwariowa z rodziny pielęgnicowatych. Swoim wyglądem i zachowaniem przyciąga uwagę nie tylko akwarystów. Czasami nazywana jest także pielęgniczką motylową, a dawniej – zwłaszcza na Śląsku – bywała określana jako motylówka.

Nazewnictwo naukowe tego rodzaju przeszło długą, wyboistą drogę, aby ostatecznie w 1998 r. szersze grono zaakceptowało nazwę Mikrogeophagus. W starszej literaturze akwarystycznej gatunek bywa opisywany jako Apistogramma ramirezi, Microgeophagus ramirezi czy Papiliochromis ramirezi.

Pielęgniczka ramireza jest ceniona przez akwarystów nie tylko ze względu na swoje barwne ubarwienie, ale także interesujące zachowanie, szczególnie w okresie godowym. To gatunek spokojny, choć w czasie tarła może wykazywać terytorialność. Ze względu na swoje wymagania dotyczące jakości wody i odpowiedniej diety, jej hodowla wymaga pewnego doświadczenia.

Pielęgniczka Ramireza – Występowanie

Pielęgniczka ramireza pochodzi z Ameryki Południowej. Naturalnie występuje w dorzeczu rzeki Orinoko, na rozległym obszarze Llanos w Wenezueli i Kolumbii. Llanos to ekosystem sawannowy o powierzchni prawie 600 tys. km², cechujący się ogromną różnorodnością biologiczną i sezonowymi zalewami.

Obszar ten charakteryzuje się wysokimi temperaturami przez cały rok oraz wyraźnym podziałem na porę suchą i mokrą. Pielęgniczka ramireza zamieszkuje spokojne, płytkie wody o głębokości do 60 cm, często w pobliżu bujnej roślinności. Można ją spotkać na otwartych przestrzeniach oraz w strefie przydennej, gdzie znajduje schronienie. Ze względu na swoje piękne ubarwienie i interesujące zachowania, stała się jedną z najpopularniejszych ryb akwariowych wybieranych przez akwarystów na całym świecie.

Charakterystyka, usposobienie i hodowla pielęgniczki ramireza – ryba akwariowa dla każdego akwarysty

Pielęgniczka Ramireza (Mikrogeophagus ramirezi) to popularna ryba akwariowa o wyjątkowym wyglądzie i ciekawej osobowości. Osiąga do 7 cm długości, w akwarium zwykle jest nieco mniejsza. Jej ciało jest bocznie spłaszczone, owalne, z dominującym żółto-zielonym kolorem na 1/3 długości ciała i białym lub biało-niebieskim w pozostałej części. Wyróżnia ją także czarna pręga biegnąca od czoła do gardzieli, oraz duża czarna plama na środku tułowia. Płetwy są żółte, a pierwsze promienie płetwy grzbietowej czarne.

Dymorfizm płciowy – czym się różni samiec od samicy

Dorosłe samce pielęgniczki ramireza są zdecydowanie większe i mogą mieć bardziej wydłużone pierwsze promienie płetwy grzbietowej. Samice natomiast mają w okolicach czarnej plamy widoczne niebieskie łuski, a w okresie rozrodu ich brzuch nabiera różowego lub czerwonego zabarwienia.

Odmiany

Pielęgniczka Ramireza występuje w trzech głównych odmianach kolorystycznych: zwykła, Electric Blue oraz Gold. Każda z tych odmian może występować w dwóch wariantach: zwykłym i weloniastym. Odmiana weloniasta charakteryzuje się wydłużonymi płetwami, co nadaje jej bardziej efektowny wygląd.

Zwykła ( klasyczna )

Jest to klasyczna odmiana pielęgniczki ramireza, która ma typowe dla gatunku ubarwienie. Ciało ryby jest żółto-zielone w przedniej części i białe do biało-niebieskiego w tylnej części. Wyróżnia ją wyraźna czarna plama na boku oraz ciemne pręgi na głowie. To najczęściej spotykana forma w sprzedaży.

Electric Blue (Jaskrawo Niebieska)

Odmiana Electric Blue to jeden z najpopularniejszych wariantów kolorystycznych pielęgniczki ramireza. Charakteryzuje się intensywnym, jaskrawym, niebieskim kolorem, który wyróżnia ją spośród innych. Ta odmiana jest szczególnie ceniona wśród akwarystów za swoją unikalną barwę, choć warto zauważyć, że może być mniej odporna niż klasyczna, dzika odmiana.

Gold (Złota)

Gold to odmiana pielęgniczki ramireza o złocistym kolorze. Ryby te pozbawione są czarnej plamy na boku, a zamiast niej mają wyraźny złoty odcień w całej przedniej części ciała. Często również można spotkać osobniki z czerwoną głową. Ta odmiana jest uznawana za bardziej dekoracyjną, ale również mniej odporną na choroby niż naturalne egzemplarze.

Odmiana czarna (Black)

Czarna pielęgniczka Ramireza to stosunkowo nowa odmiana, która pojawiła się na rynku akwarystycznym zaledwie kilka lat temu. Charakteryzuje się głęboko czarnym ubarwieniem, co czyni ją wyjątkową i niezwykle efektowną. Ciało ryby jest niemal całkowicie czarne, z subtelnymi, jaśniejszymi akcentami w okolicach płetw i ciała. Choć kolor jest dominujący, wciąż można dostrzec charakterystyczne cechy dla gatunku, takie jak czarna pręga przechodząca przez oko oraz plamy na tułowiu.

Ta odmiana, podobnie jak inne, może występować zarówno w wersji zwykłej, jak i weloniastej (z wydłużonymi płetwami). Mimo że czarna pielęgniczka Ramireza jest nowością na rynku, szybko zdobyła popularność ze względu na swoją oryginalność i atrakcyjny wygląd. Jednak warto pamiętać, że jest mniej odporna na choroby niż dzikie egzemplarze tego gatunku, co należy wziąć pod uwagę przy jej hodowli.

Pielęgniczka Ramireza weloniasta

Każda z tych odmian może występować w wersji zwykłej (klasycznej) oraz weloniastej, w której płetwy są wydłużone i bardziej efektowne, co daje rybom bardziej ozdobny wygląd. Odmiany weloniaste są popularne wśród akwarystów poszukujących ryb o bardziej spektakularnym wyglądzie. Oczywiście jest to kwestia subiektywna komu jaki wygląd i odmiana barwna bardziej się podoba.

Usposobienie i zachowanie

Pielęgniczki ramireza poruszają się w charakterystyczny sposób: przepływają niewielką odległość, gwałtownie zatrzymują się, a następnie znów płyną. Ten sposób pływania pomaga im w zdobywaniu pokarmu, ponieważ potrafią przesiewać substrat, minimalizując ruch w wodzie, by nie zanieczyścić środowiska. Pomimo delikatnego i pełnego wdzięku stylu poruszania się, potrafią się również poruszać zaskakująco szybko, zwłaszcza w obliczu zagrożenia lub w trakcie obrony swojego terytorium.

Jak wszystkie pielęgnice, posiadają dobrze rozwinięty układ zębów gardłowych do miażdżenia pokarmu oraz ostre i twarde promienie płetw brzusznych, grzbietowej i odbytowej. Ich miękkie promienie płetw umożliwiają precyzyjne manewrowanie i pływanie.

Pielęgniczki ramireza to ryby pokojowe i łagodne, jednak w okresie rozmnażania mogą stać się bardzo terytorialne. W takim czasie samiec, nawet mniejszy, może wykazywać agresję, broniąc swojego terytorium. Z tego powodu, w przypadku hodowli więcej niż jednej pary, należy zapewnić im odpowiednio duże akwarium.

Długość życia

W odpowiednich warunkach pielęgniczki ramireza mogą dożyć do około 4 lat.

Odżywianie i karmienie

Pielęgniczki Ramireza to ryby bentofagiczne, co oznacza, że w naturalnym środowisku większość swojego czasu poświęcają na przeszukiwanie substratu w poszukiwaniu pożywienia. Około 90% ich dziennego czasu spędzają w tej czynności. Pyszczkiem pobierają niewielką ilość substancji organicznych, przeżuwają je, a następnie połykały to, co jadalne. Resztę wyrzucają lub wypluwają przez skrzela, a dookoła nich unosi się chmura pyłu. Gdy więcej ramirezek wykonuje tę czynność równocześnie, woda wokół nich staje się mętna, przez co same ryby stają się ledwo widoczne.

Mimo tego, w akwarium nie będą miały problemu z wyłapywaniem pokarmu również z kolumny wody. W diecie pielęgniczek Ramireza powinny znaleźć się różnorodne pokarmy żywe i mrożone, takie jak dafnia, artemia, grindale, czy szklarka. Ponadto, warto podawać im dobrej jakości drobne pokarmy przeznaczone specjalnie dla pielęgniczek, które będą wolno opadały na dno. Taka dieta nie tylko zapewni rybom dobrą kondycję, ale także pozwoli na zachowanie ich pięknego, kolorowego ubarwienia.

W hodowli pielęgniczki Ramireza są przyzwyczajone do żywych pokarmów, takich jak rozwielitka, oczlik, oraz mieszanki serca wołowego z pokarmami roślinnymi i mrożonkami typu artemia i mrożony oczlik. Dodatkowo, ryby te chętnie przyjmują granulat oraz płatki. Warto zapewnić im różnorodność w diecie, aby utrzymać ich zdrowie i dobre samopoczucie.

Warto unikać monotonii w odżywianiu, ponieważ dieta oparta wyłącznie na suchych pokarmach może prowadzić do osłabienia odporności ryb i pogorszenia ich stanu zdrowia. Dbanie o różnorodność pokarmów to klucz do zdrowia pielęgniczek Ramireza w akwarium.

Hodowla

Pielęgniczki Ramireza są rybami dosyć odpornymi, które w hodowli są przyzwyczajone do szerokiego zakresu parametrów wody. Temperatura między 23-30 stopni, ph 6,0-7,0.  Ryby z naszej hodowli nie są wrażliwe na zmiany parametrów wody, a nawet nie potrzebują wody miękkiej do rozmnażania — doskonale rozwijają się w typowej kranówie. Dzięki tym cechom, pielęgniczki Ramireza są bardzo odporne na zmiany warunków wodnych, co sprawia, że są idealnym wyborem dla akwarystów, którzy szukają ryb łatwych w utrzymaniu.

Dla dorosłej pary pielęgniczek Ramireza zaleca się akwarium o objętości około 40l. Zbiornik urządzony na wzór biotopu naturalnego powinien charakteryzować się dekoracją z korzeni i gałęzi. W akwarium nie powinno zabraknąć kilku płaskich, gładkich kamieni, które mogą posłużyć rybom jako potencjalne miejsce do rozrodu – są to ryby litofilne. Wrzucone wysuszone liście dodadzą jeszcze bardziej naturalnego wrażenia, zapewnią dodatkowe schronienie oraz cenne źródło pokarmu dla narybku, będą też uwalniać do wody pożądane związki humusowe.

W akwarium mogą się znaleźć wytrzymałe rośliny, które rosną przyczepione do dekoracji np. Mikrozoria, Anubiasy, Kryptokoryny czy mchy, mimo iż te gatunki nie występują w ich biotopie. Jeżeli nie zależy nam na naturalnym odwzorowaniu biotopu, to chętnie będą się także chować w doniczkach czy kawałkach rur PCV.

Pielęgniczki Ramireza wymagają wydajnej filtracji, z niewielkim ruchem wody. Dzięki swojej odporności, są mniej wrażliwe na złe warunki wodne i gwałtowne zmiany parametrów niż dzikie ryby. Azotany i amoniak należy ograniczyć do absolutnego minimum. U ryb trzymanych w złych warunkach mogą pojawiać się erozje głowy, linii bocznej i tzw. dziury w głowie. W sklepach często można zauważyć u nich objawy chorobowe np. ospa rybia (białe kropeczki). Podmiany powinny być regularne, ale niewielkie ok. 10-20%. Nigdy nie należy wprowadzać ich do nowego lub niestabilnego biologicznie akwarium.

W siedliskach naturalnych obok nich występują np. Zwinnik czerwonousty (Hemigrammus rhodostomus), Neon czerwony (Paracheirodon axelrodi), Prystelka (Pristella maxillaris), Barwieniec czerwony (Hyphessobrycon sweglesi), Zbrojniki (Hypancistrus inspector – L102) i Kiryski (Corydoras delphax).

Jako towarzystwa należy unikać ryb terytorialnych, agresywnych (większość pielęgnicowatych), a także tych o odmiennych wymaganiach środowiskowych np. pyszczaki.

Rozmnażanie

Pielęgniczki Ramireza nie wymagają specjalnych zachęt do rozmnażania. Kluczowe są odpowiednie parametry wody, czystość oraz odpowiednia dieta. Problematyczne mogą być jaja, które łatwo pleśnieją – wymagają one czystej, miękkiej wody. Najlepiej rozmnażać je w oddzielnym akwarium tarliskowym, z piaszczystym podłożem, dekoracjami takimi jak kamienie, korzenie oraz rośliny. Parametry wody w akwarium tarliskowym to: twardość bez znaczenia, pH w okolicach 6,5 –  7 oraz temperatura około 27-29°C.

Ryby hodowlane, które można znaleźć w sklepach, często mają problemy z płodnością i dają słabej jakości wylęg. Dlatego najlepiej wybrać ryby od sprawdzonych hodowców np. na Hodowli ryb akwariowych Pirania.

Zaleca się zakup grupy młodych ryb i pozwolenie im na naturalne dobranie się w pary. Samce prezentują samicom swoje ciało, płetwy i pokrywy skrzelowe, a także wykonują charakterystyczne ruchy, takie jak uderzenia bokami ciała lub ogonem. Samice początkowo mogą ignorować zaloty samców, ale w końcu zaczynają interesować się czyszczeniem miejsca, co jest sygnałem, że niedługo może dojść do tarła.

Po wyborze miejsca na tarło, samice składają jaja, które zapładnia samiec. Proces ten powtarza się kilkakrotnie, a łącznie może zostać złożonych od 100 do 300 jaj. Jajka są lepkie i mają kolor bursztynowy, ich średnica to ok. 0.9-1.5 mm.

Opiekę nad jajami i narybkiem sprawują zamiennie oboje rodzice, którzy je wachlują i bronią. W odróżnieniu od gatunków takich jak Apistogramma, u pielęgniczek Ramireza zarówno samica, jak i samiec biorą udział w opiece nad potomstwem.

W temperaturze około 29°C, jaja wylęgają się po ok. 40 godzinach. Rodzice pomagają młodym oswobodzić się z osłon jajowych, a po kilku dniach przenoszą je do przygotowanego zagłębienia w podłożu. Po około 5 dniach narybek zaczyna pływać, ale zawsze pozostaje blisko rodziców. Jeśli jakiś narybek oddali się zbyt daleko, rodzice przenoszą go z powrotem do grupy.

Pierwsze lęgi mogą być mniej udane, ponieważ młoda para może stracić część jaj lub je zjeść, co jest zupełnie normalne. Po około 2-3 tygodniach rodzice przestają opiekować się młodymi. Dorosłe ryby mogą rozmnżać się co miesiąc.

W pierwszych dniach życia larwy żywią się zawartością woreczków żółtkowych. Po około 2-3 dniach młode zaczynają przyjmować drobny pokarm, np. mikro nicienie lub świeżo wyklute larwy solowca. Po 5-6 dniach można zacząć podawać im larwy artemii.

Narybek zaczyna wybarwiać się po 4-6 tygodniach, a po 3-4 miesiącach osiąga dojrzałość płciową, gotowy do rozmnażania. Oczywiście jako że ryby są zwierzętami zmiennocieplnymi, to cały proces jest uzależniony od temperatury wody.

Z jakimi rybami można trzymać Ramirezki?

Ze względu na swój łagodny charakter, Pielęgniczka Ramireza świetnie odnajduje się w towarzystwie spokojnych gatunków. Doskonałym wyborem będą niewielkie kąsaczowate, kiryski czy otoski.
Warto również rozważyć połączenie jej z innymi niedużymi pielęgniczkami o zrównoważonym usposobieniu – wyjątkowo dobrze sprawdza się tutaj Pielęgniczka Borelli. Oba gatunki nie tylko pięknie się uzupełniają kolorystycznie, ale też tworzą harmonijną kompozycję w akwarium, podkreślając jego naturalny charakter.